Akademia METAR · Prognozy
Prognoza TAF - okresy ważności, FM, BECMG, TEMPO i PROB
Jak z jednej linii kodu odczytać pogodę na następne 24-30 godzin - i czym naprawdę różni się TEMPO od BECMG.
12 min czytania Aktualizacja:
Zakres: Cały świat (ICAO).Podstawa: standard ICAO (Załącznik 3) - ten sam zapis na lotniskach na całym świecie.
W skrócie
- TAF to prognoza dla lotniska na 9-30 godzin, wydawana zwykle co 6 godzin; METAR to obserwacja.
- Okres ważności zapisuje się jako
DDhh/DDhh, np.0912/1018- od 9. dnia 12 UTC do 10. dnia 18 UTC. - FM zastępuje całą prognozę od danej chwili, BECMG to trwała zmiana stopniowa, TEMPO - krótkie, przejściowe wahania.
- W grupach BECMG i TEMPO podaje się tylko to, co się zmienia - reszta przechodzi z prognozy bazowej.
- PROB30/PROB40 to prawdopodobieństwo 30 lub 40%; przy planowaniu lotu warto brać pod uwagę najgorszy wariant.
Spis treści
Czym jest TAF
TAF (Terminal Aerodrome Forecast) to prognoza pogody dla lotniska i jego najbliższego otoczenia (ICAO nie podaje stałego promienia; w USA przyjmuje się 5 mil lądowych, ok. 8 km). O ile METAR mówi, jaka pogoda jest, TAF mówi, jaka będzie - w kolejnych godzinach, z podziałem na okresy zmian.
Prognozę przygotowuje synoptyk lotniczy (w Polsce - Biuro Meteorologii Lotniczej IMGW-PIB), zwykle cztery razy na dobę, z ważnością 24 lub 30 godzin. Używa tych samych skrótów co METAR, więc kto zna depeszę obserwacyjną, w TAF musi się nauczyć głównie grup czasu i zmian.
Budowa prognozy
Przykładowy TAF dla Lotniska Chopina (rozpisany na grupy; w praktyce zmiany często zaczynają się od nowej linii):
Depesza
- 1
TAF- typ: prognoza lotniskowa - 2
EPWA- lotnisko Warszawa Chopin - 3
091100Z- wydana 9. dnia o 11:00 UTC - 4
0912/1018- ważna od 9. dnia 12 UTC do 10. dnia 18 UTC - 5
24012KT 9999 SCT030- prognoza bazowa: wiatr 240°/12 kt, ≥10 km, SCT 3000 ft - 6
TEMPO 0912/0918 25018G30KT 4000 SHRA BKN014CB- okresowo 12-18 UTC: porywy 30 kt, 4000 m w przelotnym deszczu, CB - 7
BECMG 0920/0922 VRB03KT- między 20 a 22 UTC wiatr słabnie do 3 kt, zmienny - 8
PROB30 1002/1006 0500 FG BKN002- 30% szans na mgłę 02-06 UTC: 500 m, BKN 200 ft - 9
FM101200 30010KT CAVOK- od 10. dnia 12:00 UTC: wiatr 300°/10 kt, CAVOK
Nagłówek i okres ważności
Po słowie TAF może stać AMD (prognoza poprawiona) lub COR (poprawka błędu).
Dalej kod lotniska, czas wydania (091100Z - 9. dzień, 11:00 UTC) i najważniejsza grupa: okres
ważności 0912/1018. Zapis to dwie pary „dzień + godzina” rozdzielone ukośnikiem.
czas [h] = (dzień₂ − dzień₁) × 24 + (godzina₂ − godzina₁)
Przykład: 0912/1018 → (10 − 9) × 24 + (18 − 12) = 30 godzin. Koniec 24 UTC zapisuje się jako 24, np. 0900/0924.
lato (CEST): lokalny = UTC + 2
zima (CET): lokalny = UTC + 1
Przykład: TEMPO 0912/0918 latem to okres od 14:00 do 20:00 czasu polskiego.
Zaraz po okresie ważności stoi prognoza bazowa - warunki przeważające, które obowiązują
od początku, dopóki nie zmieni ich grupa BECMG albo FM. Ma tę samą budowę co METAR:
wiatr, widzialność, zjawiska, chmury.
Grupy zmian: FM, BECMG, TEMPO, PROB
| Grupa | Znaczenie | Co dzieje się potem |
|---|---|---|
FM101200 | From - od 10. dnia 12:00 UTC nagła, całkowita zmiana | Wszystko przed FM przestaje obowiązywać; grupa zawiera pełny opis pogody |
BECMG 0920/0922 | Becoming - zmiana zachodzi stopniowo w podanym okresie (zwykle ≤ 2 h, maks. 4 h) | Nowe warunki są trwałe - do końca TAF lub kolejnej zmiany |
TEMPO 0912/0918 | Temporary - przejściowe wahania; każde < 1 h, łącznie < połowy okresu | Po każdym epizodzie wracają warunki podstawowe |
PROB30 1002/1006 | Probability - 30 albo 40% szans na podane warunki | Może łączyć się z TEMPO: PROB40 TEMPO |
INTER | Krótkie, częste wahania (< 30 min) - tylko w Australii | Jak TEMPO, ale na krótszą skalę |
TAF na osi czasu
Najłatwiej zrozumieć TAF, rysując go na osi czasu. Szare pole to prognoza bazowa, kolory - grupy zmian. Jaśniejszy fragment BECMG to okres, w którym zmiana dopiero zachodzi.
Pogoda o wybranej godzinie - metoda
Aby ustalić prognozę na konkretny moment, przejdź prognozę w czterech krokach:
- Znajdź ostatnią grupę FM przed tą godziną - to ona (albo prognoza bazowa, jeśli FM brak) jest punktem wyjścia.
- Nałóż wszystkie zakończone BECMG - ich okres minął, więc zmiany już obowiązują. Jeśli godzina wypada w trakcie BECMG, licz się z obiema wersjami.
- Sprawdź TEMPO i PROB obejmujące tę godzinę - to warunki, które mogą się pojawić przejściowo.
- Do decyzji bierz gorszy wariant - szczególnie przy planowaniu lotniska zapasowego.
Na stronie każdego lotniska ten sam proces wykonuje za Ciebie godzinowa tabela TAF - rozkłada prognozę na kolejne godziny i zaznacza okresy TEMPO i PROB. Zobacz ją np. na stronie EPWA.
TX/TN, NSW, AMD i inne dodatki
| Zapis | Znaczenie |
|---|---|
TX18/0914Z TN07/1004Z | temperatura maksymalna 18 °C 9. dnia o 14 UTC, minimalna 7 °C 10. dnia o 04 UTC |
NSW | No Significant Weather - koniec prognozowanych zjawisk (np. po TEMPO z deszczem) |
CAVOK | widzialność ≥ 10 km, brak chmur istotnych i zjawisk - szczegóły w artykule o chmurach |
TAF AMD | prognoza zaktualizowana poza terminem |
CNL / NIL | prognoza anulowana / brak prognozy |
Skróty zjawisk w TAF są takie same jak w METAR - zebraliśmy je w artykule Kody zjawisk pogodowych.
Najczęstsze pułapki
Chcesz sprawdzić własną prognozę? Wklej ją do dekodera - rozpoznamy wszystkie grupy zmian i rozpiszemy je zdanie po zdaniu.
Najczęstsze pytania
Jak często wydaje się TAF?
Na większości lotnisk cztery razy na dobę - z ważnością od 00, 06, 12 i 18 UTC - zwykle na 24 lub 30 godzin. Małe lotniska mają często krótszy TAF na 9 godzin, wydawany co 3 godziny.
Czym różni się TEMPO od BECMG?
BECMG to zmiana trwała: zachodzi stopniowo w podanym przedziale i po nim nowe warunki obowiązują do końca prognozy lub kolejnej zmiany. TEMPO to przejściowe wahania - każde trwa krócej niż godzinę, a łącznie zajmują mniej niż połowę podanego okresu, po czym wracają warunki podstawowe.
Co oznacza PROB30 TEMPO?
Że istnieje 30% prawdopodobieństwa wystąpienia przejściowych wahań opisanych po TEMPO w podanym okresie. Prawdopodobieństwo niższe niż 30% nie jest prognozowane, a 50% i więcej zapisuje się po prostu jako TEMPO lub BECMG.
Co oznacza AMD w TAF?
Amended - prognoza poprawiona, wydana poza normalnym terminem, bo poprzednia przestała odpowiadać rzeczywistości. Zawsze korzystaj z najnowszej wersji; COR oznacza z kolei poprawkę błędu w treści, a CNL - anulowanie prognozy.
Czy TAF podaje ciśnienie QNH?
Według standardu ICAO nie. Niektóre kraje (np. wojskowe lotniska NATO czy część stacji w Ameryce) dołączają prognozę minimalnego QNH w grupie QNH lub w uwagach, ale nie jest to element obowiązkowy.
Sprawdź w praktyce
Najszybciej utrwalisz wiedzę na prawdziwych depeszach. Wklej dowolny METAR lub TAF do dekodera albo otwórz mapę i porównaj warunki na lotniskach w okolicy.
Materiał edukacyjny. Nie zastępuje szkolenia lotniczego, oficjalnej odprawy meteorologicznej ani dokumentacji AIP. Przykładowe depesze są autentyczne w formie, ale nie opisują bieżącej pogody.
Pozostałe artykuły Akademii
Wszystkie artykuły →Podstawy
Jak czytać depeszę METAR - grupa po grupie
14 min czytania
Leksykon
Kody zjawisk pogodowych w METAR i TAF - kompletna tabela
11 min czytania
Podstawy
Chmury, widzialność i kategorie lotu VFR, MVFR, IFR, LIFR
13 min czytania
Lotniska
Kody lotnisk ICAO i IATA - czym się różnią i jak je odczytać
9 min czytania